Mister anti-kraak, Eyk Backer, overleden

Het Amsterdamse Zwerfkei Bewaring BV ontstond ruim 45 jaar geleden uit de groeiende behoefte aan adequate bewaking van te koop of te huur staande panden in de hoofdstad.

Eyk Backer, destijds werkzaam als makelaar-taxateur in Amsterdam, kreeg vanuit zijn klantenkring regelmatig het verzoek iets dergelijks te organiseren: nette en goedkope bewaking van tijdelijk leegstaande panden.

Geen woning, geen kroning!

In die periode was kraken nog niet wettelijk verboden. Sterker nog: wanneer een pand langer dan een jaar leegstond, konden krakers juridisch aanspraak maken. Bij kraakacties hielden politie en het Openbaar Ministerie zich vaak op de vlakte, waardoor ontruiming van gekraakte panden lastig was.

De spanningen rond de woningnood liepen in die jaren hoog op, met als bekend dieptepunt de krakersrellen in Amsterdam tijdens de kroning van koningin Beatrix in 1980, waar de leus “Geen woning, geen kroning” symbool stond voor het protest. Tegen die achtergrond ontstond de voorkeur om kraken te voorkomen, door leegstaande panden via tijdelijke bewoning te laten bewaken.

Lees ook: Eyk Backer, Zwerfkei: ‘Leegstandbeheer mag niet ten koste gaan van bewoners’

Toen makelaar Dick Broersma Eyk vroeg of hij bewaking kon verzorgen voor leegstand vastgoed in zijn portefeuille, ging er een lampje branden. Broersma was een goede makelaar op een vooraanstaand kantoor. Als hij er vertrouwen in had, zouden er wel meer kantoren volgen.

Elders opvolging

Eyk bracht de vraag van zijn clientèle samen met de behoefte van in Amsterdam studerende vrienden en kennissen die geen goede of betaalbare woonruimte konden vinden. Daarmee legde hij de basis voor het concept van bewaken door tijdelijk bewonen, beter bekend als anti-kraak. Zijn idee om panden op een betaalbare manier te beveiligen, terwijl studenten, mensen met een beperkt budget en kunstenaars er goedkoop kunnen wonen en werken, bleek succesvol en vond al snel navolging in de rest van Nederland.