De overheid waarschuwt volop voor de voor Nederland extreme hitte deze dagen, maar met name bewoners van flink verdichte en versteende buurten zitten als ratten in val. Juist in deze buurten is meer groen nodig, stelt een brede coalitie van maatschappelijke organisaties in het manifest Groene ruimte, koele steden.
De organisaties roepen met het manifest de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op om vergroening van de openbare ruimte wettelijk te verankeren en gemeenten financieel te ondersteunen. Hun boodschap is helder: liever bomen dan airco's.
Volgens het KNMI worden hittegolven niet alleen frequenter, maar ook langer en intenser. Door het zogenoemde hitte-eilandeffect kan het in binnenstedelijke gebieden tot acht graden warmer worden dan in het buitengebied. Op straat loopt de gevoelstemperatuur soms op tot 45 graden.
De gevolgen beperken zich niet tot minder wooncomfort. Hittestress leidt volgens de initiatiefnemers nu al tot ongeveer 250 extra sterfgevallen per jaar. Het RIVM verwacht dat dit aantal zonder aanvullende maatregelen kan oplopen tot 3.800 in 2050. Ook de economische schade door hitte, droogte en extreme neerslag neemt toe.
Versteende buurten
De oproep richt zich nadrukkelijk op de meest versteende wijken. Volgens onderzoek van Natuur & Milieu wonen ruim 800.000 Nederlanders in buurten met minder dan 15 m² openbaar groen per inwoner. Juist daar is de kans op wateroverlast, hittestress en gezondheidsproblemen groter dan gemiddeld.
Lees ook: HitteLab moet stad beter weerbaar maken tegen extreme warmte
Meer groen zorgt niet alleen voor verkoeling en schaduw, maar helpt ook bij het opvangen van piekbuien en vergroot de leefbaarheid van buurten. De coalitie pleit daarom voor landelijke minimumnormen voor groen en boomkroonbedekking, extra financiële middelen voor gemeenten en een nationaal actieplan voor de meest versteende wijken.
Maatregelen huiseigenaren
Dat hitte steeds vaker een woonprobleem wordt, blijkt ook uit een peiling van Vereniging Eigen Huis onder ruim 2.200 leden. Bijna een kwart van de huiseigenaren (23%) vindt de woning tijdens warm weer niet comfortabel bewoonbaar. Tegelijkertijd zegt 81% al maatregelen te nemen, zoals ventileren op koele momenten, zonwering toepassen of meer groen rond de woning aanbrengen.
Die maatregelen helpen, maar lossen het probleem niet volledig op. Zelfs onder huiseigenaren die al investeerden in verkoeling ervaart bijna één op de vijf de woning tijdens warme perioden nog altijd als te warm. Bij woningen waar geen maatregelen zijn genomen loopt dat aandeel op tot 37%.
Volgens algemeen directeur Cindy Kremer van Vereniging Eigen Huis krijgt hittestress in de gebouwde omgeving nog onvoldoende aandacht. 'We bouwen woningen steeds dichter op elkaar, maar vergeten te vaak wat dat betekent op warme dagen. Hittestress verdient veel meer aandacht, anders zitten te veel mensen straks elke zomer in een te warm huis.'
