Het is niet de vraag of houtbouw toekomst heeft, maar hoe snel de sector erin slaagt om kennis, regelgeving en risicobeheersing met elkaar te verbinden, stelt verzekeringsmakelaar Aon in zijn jongste whitepaper over houtbouw.
Aon publiceerde eerder twee analyses over houtbouw vanuit het perspectief van de verzekeringsmarkt en over de risico’s van houtbouw. De laatste whitepaper uit het drieluik deelt de visie vanuit de markt. De pioniersfase ligt achter ons en technisch gezien staat houtbouw als een huis, concludeert Aon op basis van gesprekken met onder andere BAM, Slokker Bouwgroep, SWK (Stichting Waarborgfonds Koopwoningen), gemeente Amsterdam en verzekeraars AXA XL, HDI, Swiss Re en Allianz Commercial. De betrokken partijen geven echter ook aan dat ontwerp, bouw, garantie, financiering en risicobeheersing nu nog als los zand aan elkaar hangen. En dat blokkeert de grootschalige toepassing van houtbouw en houthoogbouw in het bijzonder.
‘Een eenduidige standaard rondom houtbouw ontbreekt nog’, vertelt Pieter Dijkstra, director Public & Business Services bij Aon. ‘Er is wel al een aantal mooie ontwikkelingen zichtbaar. We hebben de Handreiking Vertrouwd Hout van Building Balance, die bouwbedrijven, ontwikkelaars en verzekeraars een gezamenlijk kader biedt voor de risico’s bij gestapelde houtbouw. Building Balance, de non-profitorganisatie die de Nationale Aanpak Biobased Bouwen uitvoert, heeft een toetsingskader ontwikkeld in samenwerking met onder andere SWK en vanuit de assurantiewereld zijn er handvatten gegeven zoals de VNAB handreiking Hout(hoog)bouw. Nu is het belangrijk om al die losse initiatieven bij elkaar te brengen, zodat we houtbouw kunnen opschalen.’
Volwassenheid
Kennisdeling is volgens Dijkstra onmisbaar om houtbouw richting volwassenheid te bewegen. Partijen moeten nu nog vaak zelf het wiel uitvinden bij afzonderlijke projecten. Zo vergde de bijzondere constructie van Horizons in de Amsterdamse Sluisbuurt, een houtbouwproject van Ballast Nedam, continue aanpassingen en overleg met verzekeraars en gemeente. Het traject verliep uiteindelijk met de nodige hobbels en valkuilen. Ballast Nedam-ceo Onno Dwars gaf naderhand aan dat met de bouw de weg is geplaveid voor concullega’s.
‘Betrokken partijen kunnen problemen voorkomen door al voor de ontwerpfase samen te komen’, zegt Pieter Dijkstra. ‘Voor verzekeraars gaat het dan om risicobeheersing. Natuurlijk om brandgevaar en water- en vochtschade, maar ook om de herstelbaarheid van een houten constructie. Is herstel mogelijk en welk prijskaartje hangt daaraan? Hoe neem je verzekerbaarheid mee in het ontwerp? Bijvoorbeeld sprinklers dragen bij aan de brandveiligheid, maar ze kunnen bij werking ook veel waterschade veroorzaken. Soms maken ze geen deel uit van het ontwerp, maar wordt een ontwikkelaar achteraf verplicht om ze toe te voegen. Hoe kostbaar is zo’n ingreep? Wij hebben risk control experts in huis die bij al die afwegingen kunnen meedenken.’
Silo’s doorbreken
Is een houtbouwproject niet verzekerbaar dan is het niet realiseerbaar, stelt Dijkstra. Ga dus al vroegtijdig met verzekeraars, waarborginstellingen, financiers, gemeenten en risicoadviseurs aan tafel zitten, luidt zijn advies. Wat het delen van kennis en duidelijkheid over regelgeving betreft, ziet hij een centrale rol voor Building Balance weggelegd. ‘Deze organisatie heeft de handschoen opgepakt voor het verhogen van de kwaliteitsborging en risicobeheersing van houtbouw middels kennisdeling. De techniek is er, de kennis is er, de regelgeving is er, maar we denken nog te veel vanuit silo’s. Die moeten worden doorbroken.’
De duurzaamheid van houtbouw heeft naar inzicht van Aon niet alleen betrekking op de gebruikte materialen en CO2-besparing, maar ook op de lange levensduur van een gebouw. Een pand moet volgens de insurance broker veilig, onderhoudbaar en te repareren zijn. Pieter Dijkstra koppelt houtbouw daarbij aan hybride bouw. ‘Hoe meer hout in een project, hoe beter, moet niet het streven zijn. Bekijk wat een afzonderlijk bouwproject nodig heeft. Een combinatie van materialen, zoals beton en hout, kan veiliger en duurzamer zijn. Bij houthoogbouw kan een betonnen kern een betere oplossing zijn dan pure houtbouw. Ook de discussie over materialen en de combinatie daarvan, hoort bij de volwassenwording van houtbouw.’
