Factcheck: meeste winkels staan leeg in middelgrote gemeenten

Dynamis factcheckte de aanname dat in kleine gemeenten de meeste winkels leeg staan. Het idee daarachter is, dat consumenten voor niet-dagelijkse aankopen sneller uitwijken naar grotere kernen in de regio. Voor de analyse heeft Dynamis de leegstand in centrumgebieden van de G5-steden en drie gemeentegroepen vergeleken op basis van inwonertal: kleine gemeenten (minder dan 50.000 inwoners), middelgrote gemeenten (50.000 tot 125.000 inwoners) en grote gemeenten (meer dan 125.000 inwoners, exclusief de G5).

De cijfers loochenstraffen de vooronderstelling. Het zijn de middelgrote gemeenten die met de hoogste leegstand kampen: 13,4% van het winkelaanbod niet gevuld. In grote gemeenten bedraagt de leegstand 9,8%, terwijl kleine gemeenten uitkomen op 9,2%. In de G5-steden is de leegstand het laagst, met 6,6% van het aantal verkooppunten.

Wanneer wordt gekeken naar leegstand op basis van vierkante meters, is hetzelfde patroon zichtbaar. Ook daar scoren middelgrote gemeenten het hoogst met 12,5%, gevolgd door grote gemeenten met 8,5%, kleine gemeenten met 8,2% en de G5 met 6,1%.

Verschillen in centra

Binnen de groep kleine gemeenten bestaan grote onderlinge verschillen. Sommige centrumgebieden kennen vrijwel geen leegstand, zoals Bloemendaal, terwijl in andere gemeenten de leegstand aanzienlijk hoger ligt. In de centra van Westervoort en Vaals kan deze oplopen tot 30% of hoger. Deze uitschieters kunnen het beeld versterken dat vooral kleine gemeenten kampen met leegstand, terwijl dat gemiddeld genomen dus niet het geval is.

Middelgrote gemeenten hebben niet alleen relatief gezien, maar ook gemiddeld de hoogste winkelleegstand. De G5 en andere grote steden profiteren van een sterke vraag, terwijl kleine gemeenten hun winkelaanbod in veel gevallen al beter hebben afgestemd op de lokale markt. Daardoor komen zij gemiddeld juist lager uit dan de middelgrote gemeenten, die als het ware tussen wal en schip vallen.