De ouderenzorg moet zich herbezinnen op de vastgoedportefeuille, mede door de groeiende vraag naar zorg thuis, zo stelt accountant en adviseur BDO.
Verpleeghuizen kampen vaker met leegstand, terwijl een groot deel van het vastgoed in de ouderenzorg aan vervanging toe is, zo signaleert BDO in de Benchmark Langdurige Zorg 2026. In de ouderenzorg neemt de vraag naar zorg thuis sinds 2023 sterk toe en die vraag zet zich door omdat cliënten langer thuis willen blijven wonen. 'Ook het overheidsbeleid richt zich de komende jaren steeds meer op zorg thuis. Verpleeghuiszorg verschuift naar een latere levensfase. Daarbij is vaker sprake van een zwaarder zorgprofiel, een hogere leeftijd en sneller overlijden. In de toekomst lijkt de functie van het verpleeghuis zich te bewegen richting zorg voor ouderen in de allerlaatste fase van het leven.'
Inzetten op flexibele bouwvormen
Het gevolg is dat verpleeghuizen steeds meer lege bedden hebben staan en dat zal alleen maar toenemen. 'Het vastgoed in de ouderenzorgsector is grotendeels verouderd en sluit niet meer aan bij de veranderende zorgvraag.' Volgens Mike Tagage, voorzitter van de Branchegroep Zorg bij BDO, vraagt deze situatie om een herpositionering: 'Het zorgportfolio voor de ouderenzorg moet aangepast worden op basis van de veranderende zorgvraag. Zorgaanbieders moeten tijdig bepalen welke zorg, zowel intramuraal als extramuraal, zij op middellange termijn aanbieden en welke vastgoedportefeuille daarbij past. Omdat nieuw vastgoed doorgaans minimaal 30 jaar meegaat, is het van groot belang bij nieuwbouw niet automatisch uit te gaan van volledige vervangende capaciteit en te kiezen voor flexibele, multifunctioneel inzetbare bouwvormen.'
Scheiding tussen zorg- en vastgoedexploitatie
Wel dreigen nieuwe bezuinigen, en dat terwijl het vastgoedresultaat het rendement van zorginstellingen verbloemt doordat de kapitaallasten op verouderd vastgoed laag zijn, aldus BDO. Die waarschuwt dat de ouderenzorg tot actie moet overgaan om toekomstige tariefschokken te kunnen opvangen. 'Zonder goed inzicht in het werkelijke resultaat, met een scheiding tussen de zorg- en vastgoedexploitatie, lopen instellingen het risico noodzakelijke veranderingen financieel niet aan te kunnen.'
De ouderenzorg zag het resultaat vorig jaar met 20% dalen tot € 783,6 mln, met name door afgevlakte opbrengsten. Het rendement bleef mede door de lage lasten op verouderd vastgoed positief op 2,7%. Ouderenzorginstellingen met een omzet van minimaal € 10 mln hebben gezamenlijk voor zo'n € 7 mrd aan vastgoed in portefeuille.
