Amsterdam wil over tien jaar geen cruiseschip meer zien

Het college van B en W van Amsterdam wil dat grote schepen voor zeecruises vanaf 2035 niet meer aanleggen in de haven van de hoofdstad. Herontwikkeling van de terminal aan de Veemkade komt daardoor in beeld.

Amsterdam heeft inmiddels een streep gehaald door een andere optie, het verplaatsen van de terminal voor zeecruises van de Veemkade naar het Westerhoofd in de Coenhaven in 2035. Uit onderzoek bleek dat verplaatsing van de terminal weliswaar mogelijk is, maar hoge investeringskosten vergt.

Het College gaat nu de resterende optie om per 2035 te stoppen met cruiseschepen de komende maanden verder uitwerken. Wethouder Hester van Buren (Lucht- en Zeehaven): ‘We zien dat het verplaatsen van de terminal voor zeecruiseschepen een grote investering van € 85 mln vraagt en financiële onzekerheden met zich meebrengt. Dat vinden we als College niet wenselijk. Bovendien stellen we duurzaamheid en leefbaarheid voorop. Dit alles maakt dat we de optie om per 2035 met zeecruises in Amsterdam te stoppen de komende maanden beter in kaart brengen, zodat het komende College hierover een besluit kan nemen.’

Na een motie van D66 in de gemeenteraad om een einde te maken aan zeecruises in Amsterdam en de cruiseterminal een nieuwe bestemming te geven, hebben er de afgelopen periode verschillende haalbaarheidsonderzoeken plaatsgevonden. Nu verplaatsing geen optie meer is, blijft een stop op het aanleggen van grote cruiseschepen over. Het College kijkt daarbij wel naar herontwikkeling van de Veemkade, waar riviercruises welkom blijven.

Miljoenen mislopen

Het College besloot in 2024 al om het aantal cruiseschepen dat in Amsterdam mag aanmeren te reduceren van 190 naar 100 in 2026 en dat de terminal voor zeecruises per 2035 moet vertrekken van de huidige locatie aan de Veemkade. 

Door te stoppen met zeecruises zou de gemeente over een periode van 30 jaar zo'n € 46 mln aan opbrengsten van bijvoorbeeld zeehavengelden en dagtoeristenbelasting mislopen. Ook in dit scenario staat daar tegenover dat de Veemkade kan worden herontwikkeld, met behoud van de riviercruisefaciliteiten, en dat de locatie in de Coenhaven een nieuwe bestemming kan krijgen, wat naar verwachting de gederfde inkomsten kan compenseren.

Los van de financiële onzekerheden van verplaatsing, heeft een algeheel vertrek duidelijke voordelen voor duurzaamheid en het milieu, schrijft het College in een persbericht. ‘Want ondanks het gebruik van walstroom en LNG blijft zeecruise een vervuilende manier van vervoer. Tijdens het varen over het Noordzeekanaal en het IJ wordt er veel CO2, fijnstof, stikstof en andere schadelijke stoffen uitgestoten. Bovendien is Amsterdam voor veel cruise vaarroutes een begin- of eindpunt. Wat ervoor zorgt dat passagiers ook gebruik van het vliegtuig maken. Daarnaast vermindert helemaal stoppen met zeecruises de toeristische druk op de stad.’

De precieze consequenties, ook voor het verlies van directe en indirecte werkgelegenheid, van het stoppen met de zeecruise, werkt de gemeente de komende maanden verder uit. Dit gebeurt in samenwerking met het Rijk en andere betrokken partners, zodat de resultaten hiervan kunnen worden meegenomen door de formerende partijen na de gemeenteraadsverkiezingen en het volgende College hier een definitief besluit over kan nemen.