AI stuwt Europese datacentermarkt, Groningen voorbij Amsterdam

Opvallend is dat nieuwe contracten voor AI-gerelateerde datacentercapaciteit in de eerste helft van 2026 meer dan verviervoudigden. Zogeheten neocloud-aanbieders, gespecialiseerde cloudpartijen die AI-diensten leveren, legden gezamenlijk 420 megawatt (MW) capaciteit vast. Een jaar eerder was dat nog 89 MW. Volgens CBRE onderstreept dit de snel groeiende vraag van bedrijven naar AI-diensten.

Ook in Nederland tekent zich een verschuiving af. Waar Amsterdam traditioneel de belangrijkste datacenterlocatie van het land is, lag het opnamevolume van nieuwe capaciteit in Groningen in het tweede kwartaal meer dan vijf keer hoger. Dat komt vooral doordat er in Amsterdam, en met name in het cluster Schiphol-Rijk, nauwelijks nog beschikbare capaciteit is. CBRE plaatst daarbij wel de kanttekening dat de Groningse cijfers grotendeels zijn gebaseerd op één grote transactie.

Secundaire markten

De ontwikkeling past in een bredere Europese trend. Door schaarste aan stroom en bouwlocaties wijken datacenterexploitanten steeds vaker uit naar secundaire markten. In het tweede kwartaal werd 63 procent van alle nieuw opgeleverde Europese datacentercapaciteit gerealiseerd buiten de traditionele FLAPD-markten: Frankfurt, Londen, Amsterdam, Parijs en Dublin.

In totaal kwam er in Europa in het tweede kwartaal 685 MW nieuwe capaciteit bij, bijna drie keer zoveel als in het eerste kwartaal. Daarvan werd slechts 37 procent opgeleverd in de vijf grootste markten. De rest kwam terecht in andere Europese regio’s waar voldoende stroom beschikbaar is.

CBRE verwacht dat de markt voor hyperscale self-build datacenters, gebouwd en gebruikt door grote cloudbedrijven zelf, dit jaar met 22 procent groeit naar 4,3 GW. De colocatiemarkt groeit naar verwachting met 18 procent tot 8,7 GW. Daarmee blijft colocatie, waarbij meerdere klanten ruimte huren in één datacenter, het grootste segment.

Tekort aan stroomaansluitingen

De vraag blijft ondertussen groter dan het aanbod. De beschikbaarheid van vrije capaciteit staat in veel markten onder druk door een tekort aan stroomaansluitingen. Vooral Frankfurt kampt daarmee. De Duitse stad heeft met 4,6 procent de laagste leegstand van Europa en is sinds 2021 de markt met de hoogste opname van datacentercapaciteit. Ondanks strengere regelgeving en lange procedures voor vergunningen verwacht CBRE dat Frankfurt uiteindelijk Londen zal voorbijstreven als grootste colocatiemarkt van Europa.

Volgens de onderzoekers is er inmiddels vrijwel nergens in Europa nog sprake van een ruime voorraad grootschalige datacentercapaciteit. Dat leidt ertoe dat operators steeds vaker capaciteit vooraf verhuren en nieuwe locaties zoeken in regio’s waar energie goedkoper en beter beschikbaar is, zoals Scandinavië en andere niet-traditionele datacenterregio’s. Hierdoor verschuift het zwaartepunt van de Europese datacentermarkt geleidelijk weg van de gevestigde kernmarkten.