Datum: 13-07-2010 15:29, Bron: PropertyNL Categorie: Overig AMSTERDAM - Het structurele overaanbod in de kantorenmarkt bedraagt 4 mln m2, bijna 10% van de totale Nederlandse kantorenvoorraad. Dit blijkt uit een onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Tot nu toe was wel bekend hoe groot de totale leegstand is - eind vorig jaar 6,3 mln m2 - maar niet hoeveel daarvan structureel is. Naar het overaanbod van 4 mln m2 zal ook op de lange termijn geen vraag zijn en bovendien loopt volgens het EIB de leegstand door de recessie verder op.
Om de leegstand in 2020 te halveren, is het noodzakelijk dat enerzijds terughoudend wordt bijgebouwd en anderzijds de onttrekkingen maar liefst een factor vijf hoger komt te liggen dan in het verleden. Het aanpassingsvermogen van de markt is op korte termijn beperkt en wordt belemmerd door institutionele factoren en regelgeving. Zo worden huren moeizaam en beperkt verlaagd. Het fors afboeken op de waarde van vastgoed kan beleggers en verschaffers van vreemd vermogen momenteel in problemen brengen. De pijn wordt in plaats daarvan stapsgewijs genomen en bestaande huurders worden met allerlei ‘incentives’ aan boord gehouden. Maar op lange termijn zal vastgoed tegen marktprijzen moeten worden gewaardeerd en komen de huurprijzen in overeenstemming met de (wel lagere) marktprijzen. Dit maakt herstructurering van de bestaande voorraad beter mogelijk.
Alleen door omvangrijke sanering keert volgens het EIB het evenwicht terug. Dit kan reden zijn voor de overheid om in te grijpen, maar zij zal dat vooral doen om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren en niet om de leegstand op zichzelf op te lossen.
Uit het onderzoek naar de kantorenmarkt vanaf 1990 tot heden, dat het EIB in opdracht van minister Tineke Huizinga van VROM uitvoerde, blijkt de leegstand vooral rond de eeuwwisseling spectaculair op te lopen. Op grote schaal is op risico nieuwbouw gerealiseerd die slechts geleidelijk door de markt wordt opgenomen. Organisaties stromen langzaam door naar de nieuwe kantoren en de achtergelaten gebouwen worden weer toegevoegd aan de leegstand. De leegstand loopt per saldo dus niet terug. Efficiënter ruimtegebruik zorgt er in deze jaren voor dat de vraag naar kantoren relatief achterblijft. In 2008 slaat de crisis toe op een uiterst ongelukkig moment en schiet de leegstand omhoog.
Anders dan in de periode na 1995 zal de vraagzijde de markt niet in evenwicht kunnen brengen, is de verwachting van het EIB. De werkgelegenheid zal beperkt toenemen, zodat weinig extra ruimtevraag wordt uitgeoefend. Geleidelijk lagere huurprijzen kunnen de vraag op termijn wat ondersteunen. Maar de omvang van de kantorenvraag is naar verwachting niet erg afhankelijk van de prijs, zodat ook langs deze weg beperkt herstel is te verwachten. Een betekenisvolle vermindering van de leegstand is dan alleen via onttrekking van aanbod te realiseren. | 
