ROTTERDAM - In 2011 is de gemeente Rotterdam geconfronteerd met een grote financiële tegenvaller in de grondexploitaties. Een verlies van € 195 mln is daarbij ten laste gekomen van de financiële reserves van de gemeente. Ondanks de grote impact van deze tegenvaller constateert de Rotterdamse rekenkamer in haar rapport 'Grond voor exploitatie', dat het
risicomanagement en de informatievoorziening rond de grondexploitaties nog onvoldoende
op orde zijn.

Daarnaast loopt de gemeente Rotterdam het risico dat zij onvoldoende geld opzij heeft gezet om toekomstige financiële tegenvallers in de grondexploitaties op te kunnen vangen.
De rekenkamer constateert dat zowel het college als de raad niet de informatie krijgt die nodig
is om tot afgewogen besluiten over de gemeentelijke grondexploitaties te komen. Problematisch is onder meer dat het beeld van de financiële stand van zaken in de
grondexploitaties vertroebeld wordt doordat in het verleden genomen verliezen als inkomsten
in de grondexploitaties zijn geboekt. Het financiële resultaat lijkt daardoor rooskleuriger dan
het in werkelijkheid is. Tekortkomingen in het risicomanagement leiden ertoe dat het college niet in staat is alle risico’s tijdig te onderkennen. Daarnaast is de gemeente van een te optimistisch scenario uitgegaan bij het berekenen van de financiële reserve die nodig is om eventuele toekomstige tegenvallers in de grondexploitaties op te vangen.
Gezien de voortdurende economische crisis kunnen volgens de rekenkamer toekomstige tegenvallers niet worden uitgesloten. Ondanks de maatregelen die het college in reactie op de economische crisis heeft genomen, is er nog geen sprake van een goede balans tussen de vraag naar kantoren en woningen en het aanbod in de grondexploitaties. Een ander probleem is dat de inkomsten in de grondexploitaties sterk zijn teruggelopen, maar de gemeente de uitgaven aan de grondexploitaties nog niet in dezelfde mate heeft kunnen terugbrengen.
Uit het onderzoek van de rekenkamer komt ten slotte naar voren dat de raad zijn kaderstellende en controlerende rol rond de grondexploitaties de afgelopen jaren onvoldoende heeft kunnen invullen. Oorzaken hiervan zijn onder meer dat een actueel grondbeleid ontbreekt en de raad zich op basis van de informatie die zij heeft ontvangen geen integraal beeld kon vormen van het gevoerde grondbeleid en de daaraan gerelateerde risico’s. Het college heeft inmiddels een verbeterplan opgesteld.