AMSTERDAM - Het aantal verkochte huizen is de afgelopen maanden als een raket omhooggeschoten naar het hoogste niveau in ruim 3,5 jaar. Niet eerder in de afgelopen 20 jaar registreerde het Kadaster een snellere stijging. Helaas zal de opleving tijdelijk blijken. Dat voorspelt ING Economisch Bureau. Starters vormen volgens ING de sleutel voor herstel op de woningmarkt, maar het animo onder jongeren om te kopen is de afgelopen 10 jaar niet zo laag geweest.

Bijna 80% van de groep 18 tot 35 jaar geeft aan de komende 2 jaar zeker geen huis te kopen. Dat aandeel is sinds de crisis flink opgelopen.
Kopers zaten lang in onzekerheid of de tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting (van 6 naar 2%) na 1 juli verlengd zou worden. Om zeker te profiteren van het lagere tarief vervroegden huizenkopers op grote schaal hun (geplande) aankoop, zodat de koop vóór die datum afgerond kon worden. Inmiddels is in het Lenteakkoord besloten het tarief op 2% te houden, waarmee die onzekerheid is weggenomen. Maar hoe sterker de verkoopcijfers de afgelopen maanden zijn opgestuwd door vervroegde woningaankopen, hoe groter de terugval in de tweede jaarhelft zal zijn. Ervan uitgaande dat vooral aankopen uit het derde kwartaal naar voren zijn gehaald, kan het aantal verkochte woningen in augustus en september tijdelijk terugvallen tot 3 à 4 duizend. Daarna kan enig herstel plaatsvinden, maar het blijft zeer stil, aldus de ING Kwartaalmonitor Woningmarkt.
Met de opleving van de verkoopaantallen stegen de huizen-prijzen ook weer eens. Mogelijk hebben kopers door de naderde deadline van 1 juli en het voordeel van een lagere overdrachtsbelasting minder stevig over de prijs onderhandeld. Ook hier geldt echter dat de stijging tijdelijk is. Het aantal te koop staande woningen neemt niet langer toe, maar met 230.000 is het aanbod nog altijd twee keer zo hoog als voor de crisis. Om de kloof tussen vraag en aanbod te dichten, zullen huizenprijzen verder moeten dalen.
De keerzijde van een verdere prijsdaling is dat meer huishoudens met een (potentiële) restschuld komen te zitten. Volgens VEH hadden medio 2011 al meer dan 500.000 huiseigenaren een hypotheek die hoger was dan de waarde van hun woning. Bij een verdere prijsdaling vanaf nu met ruim 10%, zoals ING verwacht, kunnen dat er eind 2013 800.000 zijn. Dan staat bijna 1 op de 4 huishoudens met een hypotheek ‘onder water’.